ویدری

از دانشنامه آزاد پارسی ابوریحان
پرش به: ناوبری، جستجو

ويدَري

 

از گويش‌هاي مركزي ايران كه مردم روستاي ويدر (وي‌پر) در بخش خَرَقان ساوه بدان تكلم مي‌كنند. اين گويش با اَلْويري، وَفسي، آشتياني، كهكي و آمُره‌اي مجموعة گويش‌هاي تفرشي را تشكيل مي‌دهد. اگرچه به دليل همسايگي با مناطق ترك‌نشين تأثير زيادي از تركي پذيرفته است اما صامت‌هاي ويدري همانند صامت‌هاي فارسي است. برخي از تغييرات آوايي در ويدري به شرح زير است: تبديل رشتة آوايي /ab/ به /ev/ در sevz «سبز»، گاهي مضاف‌اليه پيش از مضاف مي‌آيد و نشانة آن مثل تركي -i است. در موارد ديگر ترتيب مضاف و مضاف‌اليه مثل فارسي است. صفت همچون فارسي پيش از موصوف مي‌آيد و نشانة آن -e يا پس از مصوت -ye است: daraxtesecz «درخت سبز»، zineye vader «زنِ خوب». صفات اشاره: am «اين» u «آن» و نشانة مصدر en است: beketen «افتادن». پيشوندهاي فعلي عبارت‌اند از b- ba-، be، bi-، bo)، v- va-، ve، vi، vo- و h-: baxandesten «خنديدن»، beketen «شكافتن»، bobonesten «گريستن»، virjesten «برخاستن». برخي از واژه‌هاي ويدري: biz «بُز»، pare «پريروز»، bud «ران»، toy «عروسي»، تركي؛ kurpu پُل (تركي) و asbe‌ «سگ».

 

50010800